March 5, 1995

Lagi namang nakakatamad ang misa. Tayo, luhod, upo, tayo, luhod, upo… Paulit-ulit. Matulog-tulog na nga ako habang nagbabasbas ng tinapay at alak si Father kanina. Sinusubukan ko na lang silawin ang sarili ko sa ilaw mula dun sa may entrance.

Dun ko siya nakita ng harap-harapan. Habang nagkokomyunyon ang mga tao, sumilip siya saglit sa pintuan ng katedral. Hindi ko alam kung bakit, pero alam ko nang siya yung isa sa mga babaeng bagong lipat sa bahay ni Mang Chito… Pareho kasi yung naramdaman ko dun sa simbahan, at dun sa may bintana ko nang dumungaw ako’t makita ko silang naglilipat ng mga gamit kagabi. Parang may lungkot na di ko alam kung saan nanggagaling.

Itim na itim at tuwid na tuwid ang buhok niya. Abot-bewang. Hindi siya maputi pero namumutla ang balat niya at labi. Para bang ilang araw siyang nagkulong sa loob ng bahay. Mapupungay ang mga mata niya. Pinagmasdan niya yung buong simbahan na parang nun lang siya nakakita ng simbahan sa buong buhay niya. Kupas ang damit niya. Malamang, pinaglumaan ng iba. Di mo isusuot kung binalak mo talagang magsimba.

Ilang segundo rin siyang tumayo roon, at ilang segundo ko rin siyang tinignan. Pagkatapos, isang matandang babae ang bigla na lang sumulpot sa likod niya at hinatak siya palayo ng simbahan.

Dun sa sakristi, humingi ng dispensa sa ‘kin si Boying para sa ginawa ni Abet. Napansin niya sigurong nangingitim pa yung pisngi ko. Sabi ko, kalimutan na lang iyon. Kinalimutan nga niya. Tinanong ako ni Boying kung nakita ko rin ba yung babaeng sumilip sa simbahan at sabi ko, “Oo.” Ngayon lang daw niya nakita yung babaeng yun sa buong buhay niya. Sabi ko, “Ako rin.” Gandang-ganda siya dun sa babae.

Kung ligawan kaya niya, may pag-asa kaya siya? Tanong niya sa kin.

Ang sagot ko lang, "Ewan ko. Wala pa 'kong alam sa mga ligaw-ligaw na iyan." Ang alam ko lang, nagandahan din ako sa kanya.

Hula ko, mga nasa lampas fifteen years old na siya. Pero yung mata niya kanina.... kung tumingin-tingin sa paligid... parang mata ng one-year old. Parang bata... na matanda... na... ewan.

Ilang oras ko nang hinihintay na magbukas ang bintana sa bahay sa kabila para makita ko kung iisa nga yung babae sa simbahan at yung bago naming kapitbahay.

Wala akong napapala...